Jeśli myślisz o zmianie pracy, chcesz uporządkować karierę, masz cel osobisty, który ciągle odkładasz, albo próbujesz wprowadzić nowy nawyk, ta ścieżka pomoże Ci szybko znaleźć właściwy kierunek. Najczęściej pasują coaching kariery, life coaching i coaching nawyków. Poniżej znajdziesz sposób rozpoznania, od czego zacząć, jakie materiały przeczytać po kolei i co zabrać na pierwszą rozmowę.
Rozpoznaj swoją sytuację
Przejrzyj listę i zaznacz zdania, które opisują Ciebie.
- Wiem, że chcę zmiany, ale nie wiem jakiej. Obecna praca przestała wystarczać, a pomysły na kolejną są mgliste.
- Mam ofertę lub pomysł i boję się decyzji. Rozważasz inną firmę, własną działalność albo powrót po przerwie.
- Praca zajmuje całe życie. Kończysz dzień bez siły na cokolwiek, a plany osobiste przesuwają się na "kiedyś".
- Mam cel, ale nie wychodzi z planu do działania. Co roku zapisujesz to samo, a do realizacji nie dochodzi.
- Nawyki mi nie wychodzą. Zaczynasz z zapałem, po dwóch tygodniach wracasz do starych schematów.
- Brakuje mi rozmowy. Z bliskimi trudno omawiać decyzje zawodowe, bo każdy ma swoje zdanie i interes.
- Zmiana została mi narzucona. Utrata stanowiska, przeprowadzka lub nowe okoliczności wymagają ułożenia życia od nowa.
Jeśli większość odpowiedzi to "nie wiem, co chcę", zacznij od rozeznania wartości i priorytetów. Jeśli to "wiem, ale nie robię", zacznij od planu i przeszkód.
Jakie usługi pasują i dlaczego
Coaching kariery jest dla Ciebie, gdy decyzje dotyczą pracy: zmiana branży, awans, negocjacje, rozmowa kwalifikacyjna, wybór między ofertami, powrót po przerwie. Coach pomaga nazwać mocne strony i kryteria wyboru, ale decyzję podejmujesz Ty.
Life coaching obejmuje szersze sprawy: równowagę między pracą a życiem, cele osobiste, ważne wybory. Dobry na początek, gdy nie masz jednego tematu, tylko ogólne poczucie niedopasowania.
Coaching nawyków to konkretna praca nad zmianą codziennych zachowań: sen, ruch, organizacja dnia, odkładanie spraw. Lally i współpracownicy (2010) opisali, że czas potrzebny na utrwalenie nawyku bardzo się różni u poszczególnych osób i zadań, a pojedyncze potknięcie nie niszczy postępu. Dlatego plan opieramy na regularności, a nie na perfekcji.
Coaching komunikacji przyda się, gdy do zmiany potrzebna jest trudna rozmowa: z przełożonym, partnerem, rodziną.
Jeśli nie wiesz, którą formę wybrać, przejdź przez dobór formy. Spotkania odbywają się online lub na Podhalu w Nowym Targu.
Narzędzia i poradniki w kolejności
- Koło życia. Oceń ważne obszary, np. praca, zdrowie, relacje, finanse, rozwój. Zobaczysz, gdzie jest największa luka, i od niej zaczniesz.
- Budżet czasu. Zapisz, gdzie faktycznie idą Twoje godziny. Często okazuje się, że brakuje nie czasu, lecz wyraźnych priorytetów.
- Kreator celu i poradnik jak wyznaczyć cel coachingowy. Locke i Latham wykazali, że konkretne i wymagające, ale osiągalne cele sprzyjają wynikom bardziej niż ogólne "zrobię, ile się da".
- Poduszka kariery. Pomaga policzyć, jak długo możesz utrzymać się w zmianie bez dochodu, zanim podejmiesz decyzję. Szczegóły finansowe omów z księgowym lub doradcą.
- Zmiana pracy. Etapy decyzji, rozmowy z rynkiem, pierwsze kroki.
- Model GROW. Prosta struktura rozmowy, którą możesz zastosować samodzielnie: cel, rzeczywistość, opcje, plan.
- Jak wybrać coacha. Kryteria, pytania i sygnały ostrzegawcze.
Jak wygląda typowy przebieg współpracy
Wiedza, czego się spodziewać, zmniejsza niepewność przed startem.
- Pierwsza rozmowa. Poznajecie się, omawiacie temat i oczekiwania, ustalacie zasady poufności i rytm spotkań. Nie musisz mieć gotowego celu.
- Doprecyzowanie celu. Przechodzicie od ogólnego "chcę zmiany" do czegoś, co da się sprawdzić, np. "w ciągu trzech miesięcy wysyłam dziesięć przemyślanych aplikacji i odbywam cztery rozmowy z ludźmi z branży".
- Praca nad przeszkodami. Rozmawiacie o tym, co Cię blokuje: czas, przekonania, otoczenie, brak informacji. Z każdej rozmowy wychodzisz z jednym, dwoma zadaniami.
- Przegląd postępów. Na początku każdego spotkania sprawdzacie, co się udało, a co nie, i bez oceniania ustalacie, czego to uczy.
- Zakończenie. Podsumowujecie, co zostało zrobione, i ustalacie, co utrzymasz bez coacha.
Zdarza się, że po kilku spotkaniach okazuje się, że temat jest inny niż ten, z którym przyszedłeś. To normalne i często bardzo wartościowe. Zdarza się też, że coaching nie jest teraz właściwym narzędziem, na przykład gdy brakuje Ci sił na jakiekolwiek działanie. Dobry coach powie to otwarcie.
Dla porządku: koszt, liczbę spotkań i sposób płatności omawiasz przed startem, a wątpliwości dotyczące umów lub podatków zostaw prawnikowi i księgowemu.
Pytania, które zadają osoby indywidualne
Czy coach mi powie, co mam robić? Nie. Zadaje pytania i pilnuje struktury, ale wybory są Twoje. Jeśli szukasz rad kogoś doświadczonego, rozważ mentoring.
Jak szybko zobaczę efekty? To zależy od tematu i Twojego działania między spotkaniami. Nikt nie jest w stanie tego uczciwie obiecać.
Czy to nie jest rozmowa z przyjacielem? Różnica: coach nie ma interesu w tym, jaką decyzję podejmiesz, nie ocenia, trzyma się Twojego celu i prosi o konkretne kroki.
Czy muszę mieć jasny cel? Nie. Pierwsze spotkania mogą służyć sformułowaniu celu.
Co jeśli nie mam czasu? Zacznij od jednego spotkania i dwóch zadań tygodniowo po 15 minut. Lepiej mało i regularnie niż dużo i raz.
Czy mogę przyjść po radę w sprawie zdrowia? Nie. Coaching nie jest usługą zdrowotną. Przy przewlekłym zmęczeniu, obniżonym nastroju lub innych trudnych stanach warto skontaktować się z odpowiednim specjalistą.
Czy zmiana pracy zawsze jest rozwiązaniem? Nie. Czasem wystarczy zmiana zakresu obowiązków, rozmowa z przełożonym lub granice. Pierwsze rozmowy mają to sprawdzić.
Co przygotować przed pierwszą rozmową
- Jedno zdanie o temacie. Np. "Chcę zdecydować, czy przyjąć ofertę z innej firmy" albo "Chcę wstawać o stałej porze".
- Wynik koła życia i krótka notatka, który obszar chcesz poprawić najbardziej.
- Fakty z ostatniego miesiąca. Co robiłeś lub czego unikałeś w tej sprawie, kiedy, z jakim skutkiem.
- Ograniczenia. Ile czasu realnie masz, jakie masz zobowiązania, czego nie możesz zmienić.
- Poprzednie próby. Co już robiłeś i co przestało działać. Ten materiał jest bardzo cenny.
- Kryterium sukcesu. Po czym poznasz za trzy miesiące, że było warto. Najlepiej coś, co zobaczy ktoś inny.
- Pytania do coacha: metoda pracy, rytm spotkań, zasady poufności, zasady rezygnacji.
Typowe pułapki i jak ich unikać
- Zbyt wiele celów naraz. Trzy zmiany jednocześnie zwykle kończą się żadną. Wybierz jedną i dopiero po kilku tygodniach dodaj drugą.
- Cel bez terminu i miary. "Więcej ruchu" trudno sprawdzić. "Trzy spacery tygodniowo po dwadzieścia minut" już tak.
- Czekanie na motywację. Działanie często poprzedza chęć. Zmniejsz krok tak, żeby wykonanie było łatwe nawet w słabszy dzień.
- Porównywanie się z cudzym tempem. Twoja sytuacja, obowiązki i zasoby są inne niż u znajomych.
- Ukrywanie przeszkód przed coachem. Jeśli coś nie działa, powiedz o tym wprost. Od tego są te rozmowy.
Ćwiczenie na dziś
Wybierz jeden nawyk lub działanie i sformułuj je jako intencję wdrożeniową, o której pisał Gollwitzer: "Gdy zdarzy się X, zrobię Y". Na przykład: "Gdy zamknę laptopa po pracy, wyjdę na dziesięciominutowy spacer". Zapisz zdanie na kartce i przez tydzień odhaczaj, czy zadziałało. Wynik przynieś na pierwszą rozmowę.