Czym jest mentoring
Mentoring to długofalowa relacja rozwojowa, w której osoba bardziej doświadczona wspiera osobę na wcześniejszym etapie drogi. Mentor dzieli się wiedzą, wskazuje możliwości i pomaga unikać błędów, które sam kiedyś popełnił. Osobę korzystającą z mentoringu nazywa się mentee.
Podstawą tej formy jest wiarygodność mentora: zna on daną rolę lub branżę z własnej praktyki. Nie musi mieć gotowej odpowiedzi na każde pytanie, ale potrafi powiedzieć, jak wyglądało to u niego, co zadziałało, a czego już by nie powtórzył. Mentee korzysta z tego doświadczenia, ale decyzje podejmuje samodzielnie.
Komu przydaje się mentoring
Mentoring najlepiej działa wtedy, gdy znasz już swój kierunek, a chcesz przejść drogę szybciej i mądrzej. Oto kilka typowych sytuacji.
- zakładasz firmę i chcesz porozmawiać z kimś, kto już przez to przeszedł
- obejmujesz pierwsze stanowisko kierownicze i nie masz kogo zapytać o codzienne dylematy
- jesteś specjalistą i budujesz własną praktykę lub markę
- rozwijasz się w firmie i szukasz doświadczonej osoby spoza swojej linii raportowania
- zmieniasz branżę i chcesz zrozumieć jej niepisane zasady
- jesteś młodym następcą w firmie rodzinnej i przygotowujesz się do przejęcia obowiązków
Jeśli dopiero szukasz kierunku lub chcesz samodzielnie wypracować rozwiązanie, lepszy może być coaching kariery. Porównanie obu form znajdziesz w poradniku coaching a mentoring.
Jak wygląda współpraca
Zaczynamy od rozmowy o tym, co chcesz osiągnąć i jakiej wiedzy szukasz. Na tej podstawie ustalamy, czy jesteśmy w stanie zapewnić odpowiedniego mentora w danym obszarze. Jeśli nie, mówimy o tym wprost. Mentor musi naprawdę znać temat, bo inaczej mentoring traci sens.
Następnie spisujemy prosty kontrakt: cel, częstotliwość spotkań, sposób kontaktu między nimi i zasady poufności. Ustalamy też, kiedy nastąpi przegląd współpracy. Mentoring trwa zazwyczaj dłużej niż coaching, ale też powinien mieć punkt, w którym obie strony oceniają, czy nadal ma sens.
Odpowiedzialność za przebieg spotkań leży w dużej mierze po stronie mentee. To on przygotowuje tematy, przynosi pytania i po spotkaniu decyduje, z czego skorzysta. Mentor nie jest przełożonym i nie rozlicza z zadań. Może natomiast zapytać, co wydarzyło się od ostatniej rozmowy i czego nauczyłeś się przy okazji.
Jak korzystać z mentoringu najlepiej
Z praktyki wynika kilka prostych zasad, które pomagają wykorzystać czas spotkań.
- przed spotkaniem zapisz jedną lub dwie konkretne sprawy, a nie ogólne pytanie o radę
- opowiedz także o tym, co poszło źle, bo tam zwykle jest najwięcej do nauczenia
- pytaj nie tylko co zrobić, ale też jak mentor doszedł do tego wniosku
- traktuj rady jako doświadczenie jednej osoby, a nie uniwersalną prawdę
- po spotkaniu zapisz, co wypróbujesz i do kiedy
- wracaj do mentora z informacją o efekcie, nawet jeśli był inny od oczekiwanego
Warto też pamiętać, że mentor ma swoje ograniczenia. Jego doświadczenie pochodzi z określonego czasu i miejsca. Dobry mentor sam o tym powie i zachęci do sprawdzenia, czy jego droga pasuje do obecnych warunków.
Mentoring w firmie
Program mentoringu w organizacji pomaga przekazywać wiedzę, przygotowywać następców i wspierać nowych menedżerów. Sprawdza się szczególnie w firmach, w których wiedza jest rozproszona, a doświadczeni pracownicy zbliżają się do końca kariery zawodowej.
Skuteczny program wymaga przemyślanego doboru par, jasnych zasad oraz przygotowania mentorów. Doświadczony specjalista nie musi od razu umieć dzielić się wiedzą w sposób, który wspiera drugą osobę. Ważne jest także oddzielenie mentoringu od oceny pracownika: mentor nie powinien być bezpośrednim przełożonym mentee.
Pomagamy zaprojektować program, ustalić kryteria doboru, przygotować uczestników i zaplanować ewaluację. Jeśli firma potrzebuje też szkoleń dla mentorów lub menedżerów, może sięgnąć po katalog mhig.pl.
Najczęstsze błędy
Najczęstszy błąd to oczekiwanie, że mentor powie, co zrobić, i przejmie odpowiedzialność za wynik. Drugi to spotkania bez celu, które po kilku miesiącach zamieniają się w miłą rozmowę, ale niewiele z nich wynika. Trzeci to wybór mentora wyłącznie ze względu na znane nazwisko, a nie doświadczenie w danym problemie.
Dlatego już na początku warto ustalić, czego szukasz, i regularnie sprawdzać, czy współpraca to daje. Jeśli przestaje, można ją zakończyć bez urazy lub zmienić jej zakres. Pierwszą rozmowę można odbyć w Nowym Targu lub online.
Jak ocenić, czy mentor jest odpowiedni
Dobry mentor nie musi być najbardziej znaną osobą w branży. Ważniejsze jest to, że rozwiązywał podobne problemy, potrafi o nich opowiedzieć, ma czas i chce się dzielić wiedzą. Warto zapytać go podczas pierwszej rozmowy o to, jakie błędy popełnił na początku, co zmieniłby dziś i z kim wcześniej współpracował w takiej roli.
Równie ważna jest zgodność wartości. Jeśli mentor odniósł sukces metodami, których sam nie chcesz stosować, jego rady mogą prowadzić w niepożądanym kierunku. Dobrze też, aby między Wami nie zachodził konflikt interesów, na przykład bezpośrednia konkurencja o tych samych klientów.
Zwróć uwagę na to, czy mentor zadaje pytania o Twoją sytuację, zanim doradzi. Osoba, która od razu zna odpowiedź, zanim usłyszy szczegóły, może opowiadać głównie o sobie. Po dwóch lub trzech spotkaniach zwykle wiadomo, czy współpraca ma sens.
Mentoring a zakończenie współpracy
Dobra relacja mentoringowa z czasem się zmienia. Na początku mentee zadaje wiele podstawowych pytań, a później spotkania stają się rzadsze i bardziej partnerskie. Warto otwarcie omówić moment, w którym formalna współpraca dobiega końca. Podsumowanie pomaga nazwać to, czego się nauczyłeś, a kontakt może pozostać w mniej formalnej postaci.
Dla kogo
- początkujący przedsiębiorcy
- menedżerowie na pierwszym stanowisku kierowniczym
- specjaliści, którzy budują własną praktykę
- firmy tworzące program mentoringu dla pracowników
Z czym przychodzą klienci
- droga rozwoju w danej roli lub branży
- typowe błędy i sposoby ich uniknięcia
- rozwój kompetencji w praktyce
- kontakty zawodowe i poruszanie się w środowisku
- program mentoringu w firmie
Jak pracujemy
Na początku dobieramy formę współpracy do celu i ustalamy, czego mentee oczekuje oraz jak często będą się odbywać spotkania. Zasady poufności i zakres współpracy zapisujemy w krótkim kontrakcie.
W odróżnieniu od coacha mentor mówi wprost, co sam by zrobił i dlaczego. Decyzja zawsze pozostaje jednak po stronie mentee.
Współpraca przebiega w pięciu krokach opisanych w sekcji jak przebiega współpraca. Spotkania prowadzimy w Nowym Targu lub online.