Czym jest coaching kariery
Coaching kariery to praca nad decyzjami zawodowymi: dokąd chcesz iść, dlaczego i jak tam dojść. Dotyczy osób na różnych etapach, od młodych specjalistów po doświadczonych menedżerów. Nie jest to pośrednictwo pracy ani pisanie CV za klienta, choć w trakcie procesu można popracować także nad dokumentami aplikacyjnymi.
Wiele osób zaczyna od zdania: wiem, że nie chcę tego, co mam teraz, ale nie wiem, czego chcę zamiast tego. To dobry punkt wyjścia. Coach nie wskazuje idealnego zawodu, lecz pomaga zebrać informacje, sprawdzić opcje i podjąć decyzję, za którą klient naprawdę bierze odpowiedzialność.
Kiedy warto zacząć
Najlepiej zacząć, zanim sytuacja stanie się pilna. Mając czas, łatwiej ocenić kilka wariantów i nie przyjąć pierwszej lepszej oferty. Zdarza się jednak, że impulsem jest nagła zmiana, i w takim przypadku również można działać szybko i rozsądnie.
- rozważasz zmianę branży lub zawodu i nie wiesz, czy to dobry pomysł
- dostałeś propozycję awansu lub nowej pracy i masz wątpliwości
- wracasz do pracy po dłuższej przerwie, np. po urlopie rodzicielskim
- straciłeś stanowisko lub Twoja firma przechodzi redukcje
- myślisz o własnej działalności, ale nie chcesz działać w ciemno
- chcesz zmienić specjalizację, by lepiej połączyć pracę z życiem prywatnym
- wróciłeś do Polski po latach za granicą albo planujesz wyjazd
Coaching kariery bywa też pomocny dla osób, które formalnie odnoszą sukcesy, a mimo to czują, że zawodowo stoją w miejscu.
Pięć etapów pracy nad karierą
Każdy proces wygląda nieco inaczej, ale zwykle obejmuje pięć etapów. Ich kolejność można zmieniać, a czas trwania dopasowujemy do sytuacji klienta.
Pierwszy etap to bilans. Przeglądamy dotychczasową drogę: co dawało Ci energię, co ją zabierało, jakie umiejętności przenoszą się między stanowiskami. Dla wielu osób to pierwsza okazja, aby na spokojnie spojrzeć na całą ścieżkę zawodową.
Drugi etap to kryteria. Ustalamy, co dla Ciebie oznacza dobra praca: poziom zarobków, zakres samodzielności, godziny, miejsce, ludzie, poczucie sensu. Bez tej listy łatwo oceniać oferty wyłącznie według nazwy stanowiska.
Trzeci etap to opcje. Tworzymy kilka realnych wariantów i porównujemy je z kryteriami. Czwarty etap to sprawdzanie: rozmowy z ludźmi z danej branży, krótkie projekty, próbne zlecenia lub kursy. Dzięki nim decyzja opiera się na faktach, a nie na wyobrażeniach. Piąty etap to działanie: plan, terminy, przygotowanie do rozmów i negocjacji oraz ustalenie, jak zapewnić sobie bezpieczeństwo finansowe podczas zmiany.
Przygotowanie do rekrutacji i negocjacji
Gdy kierunek jest jasny, praca staje się bardziej praktyczna. Można wtedy przećwiczyć odpowiedzi na typowe pytania rekrutacyjne, opowiadanie o swoich osiągnięciach i wyjaśnianie przerw lub zmian w życiorysie.
Dużo osób nie lubi mówić o pieniądzach, dlatego ćwiczymy też rozmowę o warunkach zatrudnienia. Ustalamy dolną granicę, zbieramy informacje o rynku i przygotowujemy argumenty. Celem nie jest agresywna taktyka, lecz spokojna, rzeczowa rozmowa o tym, co możesz wnieść do firmy i czego oczekujesz w zamian. Ten obszar łączy się z coachingiem komunikacji.
Wsparcie w kryzysie zawodowym
Utrata stanowiska, konflikt z przełożonym albo poczucie utknięcia to sytuacje, które mocno wpływają na codzienne funkcjonowanie. W coachingu skupiamy się wtedy na tym, co można zrobić: uporządkowaniu sytuacji, finansach na najbliższe miesiące, rozmowach, które trzeba przeprowadzić, i pierwszych krokach.
Coaching nie jest usługą zdrowotną. Jeśli widzimy, że potrzebne jest inne wsparcie, mówimy o tym otwarcie i zachęcamy do kontaktu z odpowiednim specjalistą.
Jak wybrać między coachingiem a mentoringiem kariery
Coaching lepiej sprawdza się na etapie poszukiwania kierunku, ponieważ coach nie przywiązuje się do żadnej z opcji. Mentoring będzie lepszy, gdy kierunek jest znany i potrzebujesz praktycznych wskazówek od osoby, która przeszła tę samą drogę. Oba rozwiązania można łączyć: najpierw ustalić cel, a potem poszukać mentora w wybranej dziedzinie.
Jeśli pytanie o karierę łączy się z szerszym pytaniem o to, jak chcesz żyć, warto też zajrzeć na stronę o life coachingu. Przed pierwszą rozmową wystarczy przygotować krótki opis obecnej sytuacji i dwie lub trzy rzeczy, które chcesz zmienić. Spotkania mogą odbywać się w Nowym Targu lub w całości online.
Pytania, od których warto zacząć samodzielnie
Zanim umówisz się na pierwsze spotkanie, spróbuj odpowiedzieć na piśmie na kilka pytań. Nie muszą to być ostateczne odpowiedzi.
- W jakich momentach ostatnich lat praca dawała mi najwięcej satysfakcji i co wtedy dokładnie robiłem?
- Czego nie chcę już robić, nawet jeśli dobrze mi to wychodzi?
- Ile muszę zarabiać i jakie mam oszczędności na czas zmiany?
- Kogo znam w branży, która mnie interesuje, i z kim mógłbym porozmawiać?
- Co będzie gorsze za pięć lat: to, że spróbowałem, czy to, że nie spróbowałem?
Takie notatki przyspieszają pierwszą rozmowę, a czasem same przynoszą ważne wnioski.
Decyzja a bezpieczeństwo finansowe
Zmiana kariery rzadko jest wyłącznie kwestią motywacji. Trzeba też policzyć, ile czasu możesz utrzymać się bez nowego źródła dochodu, czy zmiana wymaga kursów oraz jak wpłynie na domowy budżet. Czasem lepszym rozwiązaniem niż gwałtowne odejście jest stopniowe przejście, np. rozpoczęcie nowej działalności równolegle z dotychczasową pracą. Taki plan pomaga spokojniej podjąć decyzję i uniknąć działania pod presją.
Dla kogo
- osoby rozważające zmianę pracy lub branży
- specjaliści przygotowujący się do awansu
- osoby wracające na rynek pracy po przerwie
- menedżerowie w kryzysie zawodowym lub po utracie stanowiska
Z czym przychodzą klienci
- mocne strony, wartości i kryteria dobrej pracy
- porównanie realnych opcji zawodowych
- plan zmiany: terminy, kompetencje, finanse
- przygotowanie do rozmów rekrutacyjnych i negocjacji
- budowanie sieci kontaktów zawodowych
Jak pracujemy
Zaczynamy od nazwania, co dziś nie działa i jak ma wyglądać dobra zmiana. Potem zamieniamy to na kilka sprawdzalnych wariantów i konkretne działania na najbliższe tygodnie.
Coach nie wskaże Ci jednego właściwego zawodu. Pomoże natomiast sprawdzić założenia, podjąć decyzję i utrzymać tempo jej realizacji.
Współpraca przebiega w pięciu krokach opisanych w sekcji jak przebiega współpraca. Spotkania prowadzimy w Nowym Targu lub online.