Jeśli zamawiasz wsparcie dla pracowników, menedżerów albo całego zespołu, najważniejsze pytanie brzmi: jaka konkretna zmiana ma nastąpić w pracy ludzi. Od odpowiedzi zależy, czy potrzebujesz coachingu zespołowego, business coachingu, czy rozmów indywidualnych. Ta ścieżka prowadzi od rozpoznania sytuacji, przez dobór formy, do listy rzeczy, które warto mieć gotowe przed rozmową z Instytutem.
Rozpoznaj sytuację w firmie
Zamówienia coachingu w firmach zwykle wynikają z jednego z kilku powodów. Zastanów się, który jest Twój, bo od tego zależy zakres.
- Zespół nie współpracuje. Ustalenia się rozmywają, spotkania ciągną się bez decyzji, ludzie mówią o sobie nawzajem za plecami, ale nie na spotkaniu.
- Nowi menedżerowie. Awansowani specjaliści potrzebują umiejętności prowadzenia rozmów, delegowania i dawania informacji zwrotnej.
- Rotacja. Z firmy lub działu odchodzą ludzie, a Ty nie masz pewności, czy przyczyną jest wynagrodzenie, styl zarządzania czy brak perspektyw.
- Zmiana organizacyjna. Fuzja, nowy system, restrukturyzacja albo zmiana właściciela. Ludzie potrzebują jasnych zasad i miejsca na pytania.
- Przeciążenie. Zespół pracuje na granicy możliwości, rośnie liczba błędów i nieobecności, a premie nie działają.
- Właściciel, który robi wszystko sam. Firma urosła, a decyzje nadal przechodzą przez jedną osobę.
- Program rozwojowy. Chcesz zaproponować pracownikom wsparcie jako element oferty, ale nie wiesz, od czego zacząć.
Zanim zamówisz cokolwiek, sprawdź, czy przyczyna nie leży w organizacji pracy, narzędziach lub wynagrodzeniach. Coaching nie zastąpi decyzji, które musi podjąć zarząd, i nie naprawi struktury, w której ludzie nie mają realnego wpływu na swoją pracę.
Jakie usługi pasują i dlaczego
Team coaching pracuje z całym zespołem naraz: ustala wspólny cel, role, reguły komunikacji i sposób rozwiązywania napięć. Pasuje, gdy trudność dotyczy współpracy. Edmondson (1999) pokazała, że zespoły, w których ludzie czują się bezpiecznie, zgłaszając pytania i błędy, częściej podejmują działania sprzyjające uczeniu się. W praktyce oznacza to pracę nad tym, co wolno powiedzieć na głos.
Business coaching jest dla właściciela lub zarządu, którzy chcą uporządkować model działania, priorytety i podział odpowiedzialności. Dobrze sprawdza się, gdy firma przeszła z etapu "wszystko robimy razem" do etapu, w którym potrzebna jest struktura.
Executive coaching to indywidualna praca z osobą na kluczowym stanowisku. Zamawiasz go dla dyrektora, członka zarządu albo następcy, który ma przejąć większą odpowiedzialność.
Coaching komunikacji to praktyka rozmów trudnych, wystąpień i negocjacji, dobra dla menedżerów średniego szczebla.
Mentoring pasuje, gdy w firmie jest ktoś doświadczony, a ktoś inny potrzebuje przewodnika. Różnice między formami wyjaśnia poradnik coaching a mentoring, a przy wątpliwościach pomoże dobór formy.
Gdy potrzebujesz klasycznego szkolenia dla większej grupy, sprawdź ofertę partnera: mhig.pl. Pracujemy na Podhalu i w Nowym Targu oraz online, więc rozproszone zespoły nie są przeszkodą.
Kolejność materiałów
- Zamawianie coachingu. Przeczytaj jako pierwszy: opisuje, jak sformułować zamówienie, czego nie obiecywać zespołowi i jak mierzyć efekty.
- Koszt rotacji. Policz, ile kosztuje odejście jednego pracownika. Liczba pomoże ocenić, jaki zakres wsparcia jest uzasadniony.
- Koszt spotkań. Często to najszybszy sposób na pokazanie, że część problemu to organizacja czasu.
- Badanie 360. Przydaje się, gdy chcesz oprzeć rozwój menedżerów na informacji od otoczenia, a nie na wrażeniach.
- Informacja zwrotna i delegowanie. Wspólne lektury dla nowych menedżerów, które można omówić na zespole.
- Jak wybrać coacha. Lista kryteriów, które pomogą Ci porównać oferty.
- Pierwsze 90 dni. Jeśli wspierasz osoby wchodzące na nowe stanowiska.
Jak wygląda rozsądny przebieg współpracy
Dobrze zaplanowany projekt dla firmy ma kilka etapów i warto zapytać o każdy z nich już na początku.
- Rozmowa wstępna z zamawiającym. Ustalacie problem, cel, uczestników i ograniczenia. Na tym etapie coach powinien zadawać więcej pytań niż składać obietnic.
- Rozmowy z uczestnikami. Krótkie spotkania lub ankieta, dzięki którym praca opiera się na tym, co mówią ludzie, a nie tylko na opisie zarządu.
- Pierwsze spotkanie wspólne lub indywidualne. Ustalenie reguł, poufności i celów szczegółowych. Tuckman (1965) opisał fazy rozwoju grupy, od formowania po działanie. Zespół, który właśnie się zmienił, zwykle musi przejść przez fazę napięć, zanim zacznie pracować sprawniej.
- Spotkania robocze z zadaniami między nimi. Każde spotkanie kończy się jedną decyzją i jednym zadaniem do wykonania w pracy.
- Przegląd po ustalonym czasie. Wracacie do kryteriów z początku i decydujecie, czy kontynuować, zmienić zakres, czy zakończyć.
Częsty błąd zamawiających to oczekiwanie, że po jednym spotkaniu zespołu zachowania ludzi trwale się zmienią. Zmiana wymaga powtarzania, a po stronie firmy czasu na ćwiczenie nowych sposobów pracy.
Pytania właścicieli i działów HR
Czy pracownik musi się zgodzić? Tak. Coaching wymuszony nie działa. Zaproponuj, wyjaśnij cel i zostaw prawo do odmowy bez konsekwencji.
Co dostaje firma, a co pracownik? Ustalcie to na piśmie przed startem. Rozsądny układ: firma wie o zakresie, liczbie spotkań i ogólnych postępach, a treść rozmów zostaje u pracownika.
Jak sprawdzić, czy to zadziałało? Zdefiniuj wcześniej 2-3 obserwowalne wskaźniki, np. liczbę zadań delegowanych, jakość spotkań ocenioną przez uczestników, rotację w zespole. Model Kirkpatricka opisuje cztery poziomy oceny: reakcje, uczenie się, zachowania i wyniki. Zachowania i wyniki widać dopiero po czasie.
Czy coach powie nam, co jest nie tak u nas? Nie jest audytorem. Pomaga ludziom zmieniać własne działania. Jeśli potrzebujesz oceny organizacji, to inna usługa.
Czy to zastępuje szkolenie? Nie. Szkolenie przekazuje wiedzę, coaching pomaga ją zastosować w konkretnej sytuacji. Często działają razem.
Czy da się zacząć od małej grupy? Tak, i bywa to rozsądne. Pilotaż z jednym zespołem pozwala sprawdzić dopasowanie, zanim rozszerzysz program.
Co z kwestiami prawnymi i podatkowymi? Zasady zamawiania usług, kosztów i umów omów z prawnikiem lub księgowym. Ten tekst ich nie rozstrzyga.
Co przygotować przed pierwszą rozmową
- Opis problemu w faktach. Zamiast "zespół jest niezmotywowany" napisz: "w ostatnich trzech miesiącach dwa projekty przekroczyły termin, a ustalenia z odpraw nie są wykonywane".
- Cel zmiany. Jedno zdanie o tym, co ma być widoczne w pracy zespołu. Pomoże kreator celu.
- Lista uczestników. Kto ma wziąć udział, kto jest przełożonym, kto o tym decyduje.
- Wcześniejsze działania. Co już próbowano i dlaczego nie wystarczyło. Oszczędza to czas i unika powtórek.
- Ramy organizacyjne. Terminy, forma (na miejscu czy online), osoba kontaktowa po stronie firmy.
- Kryteria powodzenia. Jak ocenicie za kwartał, że było warto.
- Komunikat do pracowników. Krótki tekst, który wyjaśnia, po co to robicie, i podkreśla dobrowolność.
Jeśli wśród pracowników są osoby w trudnym okresie zdrowotnym lub głębokim przeciążeniu, pamiętaj, że coaching nie jest usługą zdrowotną i takim osobom warto zaproponować kontakt z odpowiednim specjalistą.
Ćwiczenie na dziś
Weź kartkę i podziel ją na dwie kolumny. W lewej wypisz trzy zachowania w zespole, które chcesz zobaczyć częściej. W prawej zapisz, po czym odróżnisz je od stanu obecnego, tak jakbyś miał to pokazać komuś z zewnątrz. Jeśli nie umiesz tego opisać konkretnie, to właśnie od doprecyzowania tej listy warto zacząć rozmowę z coachem.